{"id":2239,"date":"2020-09-09T19:47:00","date_gmt":"2020-09-09T17:47:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ambtirana.esteri.it\/news\/dall_ambasciata\/2020\/09\/l-albania-e-la-sua-prospettiva-2\/"},"modified":"2020-09-09T19:47:00","modified_gmt":"2020-09-09T17:47:00","slug":"l-albania-e-la-sua-prospettiva-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ambtirana.esteri.it\/sq\/news\/dall_ambasciata\/2020\/09\/l-albania-e-la-sua-prospettiva-2\/","title":{"rendered":"Shqip\u00ebria dhe perspektiva e saj evropiane"},"content":{"rendered":"<p>Shtat\u00ebdhjet\u00eb vite m\u00eb par\u00eb, nd\u00ebrsa Evropa linte pas krah\u00ebve eksperienc\u00ebn e luft\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb bot\u00ebrore, Shqip\u00ebria e Enver Hoxh\u00ebs linte pas krah\u00ebve Evrop\u00ebn, duke i mbyllur kufijt\u00eb e saj p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se dyzet\u00eb vite.<\/p>\n<p>Vdekja e liderit komunist n\u00eb vitin 1985 sh\u00ebnonte fundin e nj\u00eb regjimi diktatorial dhe autarkik q\u00eb do t\u00eb shp\u00ebrb\u00ebhej n\u00eb fillimin e viteve \u201990. Mb\u00ebrritja n\u00eb Bari, m\u00eb 8 gusht t\u00eb vitit 1991, e nj\u00ebzet\u00eb mij\u00eb emigrant\u00ebve shqiptar\u00eb me anijen \u201cVlora\u201d paraqet nj\u00eb vij\u00eb ndar\u00ebse historike midis \u201cpara\u201d dhe \u201cpas\u201d. \u00cbsht\u00eb imazhi i nj\u00eb Vendi dhe i popullit t\u00eb tij q\u00eb, pas dhjet\u00ebra viteve izolim, d\u00ebshiron t\u00eb kthehet n\u00eb Evrop\u00eb. Dhe simbolikisht n\u00eb at\u00eb moment, nga bankinat e portit t\u00eb Puglia-s, nis rrug\u00ebtimi evropian i Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb rrug\u00ebtim q\u00eb nis formalisht me k\u00ebrkes\u00ebn e vitit 2009 p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb pjes\u00eb e Bashkimit Evropian e q\u00eb vazhdon me marrjen, n\u00eb vitin 2014, t\u00eb statusit t\u00eb Vendit kandidat. Momenti i tret\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm \u00ebsht\u00eb ai i marsit t\u00eb k\u00ebtij viti, me lejen (edhe pse t\u00eb kusht\u00ebzuar) t\u00eb dh\u00ebn\u00eb nga K\u00ebshilli i Bashkimit Evropian p\u00ebr \u00e7eljen e negociatave.<\/p>\n<p>Pas zhg\u00ebnjimit p\u00ebr veton e vendosur nga Bashkimi Evropian n\u00eb tetor t\u00eb vitit 2019 p\u00ebr \u00e7eljen e negociatave, drita jeshile e hapur n\u00eb mars qe thelb\u00ebsore p\u00ebr p\u00ebrfundimin e nj\u00eb faze, sa t\u00eb gjat\u00eb aq edhe t\u00eb mundimshme, p\u00ebrgatitjesh me t\u00eb cil\u00ebn Shqip\u00ebria u p\u00ebrball n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb shpesh jo t\u00eb rregullt e pak lineare. Nj\u00eb faz\u00eb gjithsesi pozitive, aq sa q\u00eb dy vite m\u00eb par\u00eb (dhe dy her\u00eb nj\u00ebra pas tjetr\u00ebs) Komisioni Evropian kishte pranuar aft\u00ebsin\u00eb e Tiran\u00ebs p\u00ebr t\u00eb nisur negociatat.<\/p>\n<p>\u201cMakina\u201d shqiptare \u00ebsht\u00eb duke u b\u00ebr\u00eb gati. P\u00ebrpara nisjes s\u00eb punimeve me Bruksel-in \u2013 punime q\u00eb do t\u00eb nisin vet\u00ebm pas thirrjes s\u00eb par\u00eb t\u00eb Konferenc\u00ebs Nd\u00ebrqeveritare BE-Shqip\u00ebri (dat\u00eb ende e pacaktuar) \u2013 Ambasadori Zef Mazi do t\u00eb jet\u00eb Kryenegociatori p\u00ebr Tiran\u00ebn. I zgjedhur p\u00ebr shkak t\u00eb eksperienc\u00ebs s\u00eb tij t\u00eb gjat\u00eb e t\u00eb konsoliduar n\u00eb forumet e n\u00eb negociatat shum\u00ebpal\u00ebshe (ka punuar gjat\u00eb pran\u00eb OSBE-s\u00eb e, n\u00eb vijim, pran\u00eb AIEA), n\u00eb nivel politik Mazi do t\u2019i p\u00ebrgjigjet drejtp\u00ebrdrejt Kryeministrit Edi Rama. \u00cbsht\u00eb parashikuar, n\u00eb vijim, nj\u00eb far\u00eb monitorimi i negociatave nga ana e \u201cK\u00ebshillit Komb\u00ebtar p\u00ebr Integrimin Evropian\u201d (KKIE) \u2013 nj\u00eb grup i thirrur nga dy partit\u00eb n\u00eb t\u00eb cilin b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb Institucionet, forcat e opozit\u00ebs dhe p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e shoq\u00ebris\u00eb civile \u2013 i cili \u00ebsht\u00eb mbledhur tashm\u00eb dy her\u00eb. Mbledhja e fundit u mbajt qershorin e kaluar, ku u ilustrua nj\u00eb \u201cAction Plan\u201d i par\u00eb me objekt kushtet e vendosura nga K\u00ebshilli i Bashkimit Evropian n\u00eb mars (konsolidimi i shtetit t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs n\u00eb kuptimin e gjer\u00eb, reforma elektorale, lufta ndaj kriminalitetit, etj.) kushte t\u00eb cilat do t\u00eb duhet t\u00eb plot\u00ebsohen paraprakisht n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb thirret Konferenca e par\u00eb Nd\u00ebrqeveritare.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb q\u00eb Konferenca t\u00eb mund t\u00eb thirret brenda vitit 2020. Me shum\u00eb mund\u00ebsi do t\u00eb shtyhet n\u00eb vitin 2021, nj\u00eb vit q\u00eb parashikohet t\u00eb jet\u00eb kompleks p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb sepse do t\u00eb zhvillohen zgjedhje politike. Duke pasur parasysh nivelin e lart\u00eb t\u00eb konfliktit dhe fragmentimin e dialektik\u00ebs midis partive, nuk p\u00ebrjashtohet fakti q\u00eb edhe aspirata evropiane dhe p\u00ebrgatitjet p\u00ebrkat\u00ebse t\u00eb mbeten peng i p\u00ebrballjes zgjedhore. Skenari evropian q\u00eb nuk do t\u00eb ndihmonte t\u00eb qet\u00ebsohej klima (p\u00ebrkundrazi, do t\u2019i hidhte m\u00eb shum\u00eb benzin\u00eb zjarrit) ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me nj\u00eb mosp\u00ebrputhje t\u00eb druajtur midis thirrjes s\u00eb Konferenc\u00ebs s\u00eb par\u00eb Nd\u00ebrqeveritare p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb dhe t\u00eb asaj p\u00ebr Maqedonin\u00eb e veriut. N\u00ebse kjo do t\u00eb ndodhte, do t\u00eb nxiteshin polemika t\u00eb brendshme t\u00eb reja dhe do t\u00eb dob\u00ebsohej nj\u00eb shpirt bashkimi komb\u00ebtar q\u00eb, n\u00eb k\u00ebt\u00eb faz\u00eb historike, \u00ebsht\u00eb vet\u00eb i dob\u00ebt. Me rrezikun e nj\u00eb tjet\u00ebr d\u00ebmi an\u00ebsor: ngadal\u00ebsimi i m\u00ebtejsh\u00ebm i pun\u00ebs p\u00ebr realizimin e reformave q\u00eb jan\u00eb n\u00eb vijim e sip\u00ebr.<\/p>\n<p>Nga ana tjet\u00ebr, duhet th\u00ebn\u00eb se \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht ky mundim parametri me t\u00eb cilin matet serioziteti i q\u00ebllimeve t\u00eb qeveris\u00eb shqiptare. N\u00ebse aspirata evropiane \u00ebsht\u00eb filli q\u00eb bashkon t\u00eb gjitha qeverit\u00eb t\u00eb cilat i kan\u00eb l\u00ebn\u00eb vendin nj\u00ebra-tjetr\u00ebs n\u00eb periudh\u00ebn post-komuniste, \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht mbi k\u00ebto fakte q\u00eb Shqip\u00ebria do t\u00eb thirret p\u00ebr t\u00eb vepruar. Frontet jan\u00eb t\u00eb shumta: nga p\u00ebrmbyllja e reform\u00ebs n\u00eb drejt\u00ebsi tek lufta kund\u00ebr krimit t\u00eb organizuar dhe trafikut t\u00eb l\u00ebnd\u00ebve narkotike, nga p\u00ebrforcimi i administrat\u00ebs publike tek lufta kund\u00ebr korrupsionit, nga p\u00ebrmir\u00ebsimi i \u201cbusiness climate\u201d tek nd\u00ebrtimi i nj\u00eb kuadri ligjor q\u00eb t\u00eb fuqizoj\u00eb tregun e brendsh\u00ebm e t\u00eb nxis\u00eb investimet e huaja.<\/p>\n<p>E, megjithat\u00eb, nuk duhet qen\u00eb shum\u00eb t\u00eb ashp\u00ebr. Duhen pranuar, sinqerisht, zhvillimet e m\u00ebdha q\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb nga koha e anijes \u201cVlora\u201d. Tirana \u00ebsht\u00eb sot nj\u00eb qytet evropian n\u00eb zhvillim t\u00eb plot\u00eb (nj\u00eb nd\u00ebr qytetet e pakta n\u00eb Ballkan me popullsi n\u00eb rritje), impenjimi n\u00eb modernizimin infrastrukturor t\u00eb Vendit \u00ebsht\u00eb i duksh\u00ebm, sip\u00ebrmarrje nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb vogla e t\u00eb m\u00ebdha investojn\u00eb kapital, norma e rritjes s\u00eb ekonomis\u00eb para periudh\u00ebs s\u00eb COVID ka qen\u00eb e lart\u00eb p\u00ebr vite me radh\u00eb, ekziston nj\u00eb shoq\u00ebri civile q\u00eb po konsolidohet e q\u00eb nuk ngurron t\u00eb v\u00ebr\u00eb n\u00ebn presion \u201cpushtetin\u201d. Ashtu si\u00e7 duhen vler\u00ebsuar pozitivisht zhvillimet m\u00eb t\u00eb fundit n\u00eb fush\u00ebn e drejt\u00ebsis\u00eb (ngritja e SPAK-ut, aktivizimi i Byros\u00eb Komb\u00ebtare t\u00eb Hetimit q\u00eb do t\u00eb mb\u00ebshtes\u00eb Prokurorin\u00eb e Posa\u00e7me, etj.) si edhe p\u00ebrdorimi i mjeteve t\u00eb reja kund\u00ebr kriminalitetit.<\/p>\n<p>T\u00eb gjitha hapa p\u00ebrpara, sigurisht. Por q\u00eb nuk mjaftojn\u00eb. Shum\u00eb mbetet p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb dhe, pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, \u00e7elja efektive e negociatave duhet t\u00eb garantohet sa m\u00eb shpejt. Sepse vet\u00ebm n\u00eb at\u00eb moment BE-ja do t\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb n\u00eb dispozicion nj\u00eb s\u00ebr\u00eb mjetesh juridikisht detyruese p\u00ebr t\u00eb nxitur qeverin\u00eb shqiptare t\u00eb vazhdoj\u00eb reformat dhe t\u00eb p\u00ebrshtatet gjithmon\u00eb e m\u00eb shum\u00eb, pa hezitim apo pa b\u00ebr\u00eb hapa pas, me acquis-in evropian.<\/p>\n<p>Por, duke kthyer kok\u00ebn pas, \u201c\u00e7\u00ebshtja evropiane\u201d duhet par\u00eb edhe nga nj\u00eb pik\u00ebpamje tjet\u00ebr. Pra, q\u00eb pasja e nj\u00eb Shqip\u00ebrie \u201cevropiane\u201d \u00ebsht\u00eb edhe p\u00ebrpar\u00ebsi e jona. E vendosur n\u00eb Ballkanin per\u00ebndimor, pak milje larg bregut ton\u00eb, Shqip\u00ebria \u2013 ashtu si edhe Vende t\u00eb tjera t\u00eb rajonit \u2013 shihet me v\u00ebmendje n\u00eb rritje nga ana e aktor\u00ebve jasht\u00eb Evrop\u00ebs. Mbi t\u00eb gjitha Turqia, Kina dhe Rusia p\u00ebrgatisin projektin e vendosjes s\u00eb ndikimit t\u00eb tyre n\u00eb k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb t\u00eb kontinentit evropian q\u00eb ende nuk ka hyr\u00eb n\u00eb \u201csht\u00ebpin\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt\u201d, duke p\u00ebrdorur gjer\u00ebsisht soft power-a t\u00eb artikuluar n\u00eb form\u00ebn e marr\u00ebveshjeve tregtare, t\u00eb investimeve n\u00eb sektor\u00ebt strategjik\u00eb (energji, transport, infrastruktur\u00eb), t\u00eb financimeve her\u00eb t\u00eb dh\u00ebna (n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb befasishme) mbi baza besimi fetar e t\u00eb tjera n\u00eb drejtim t\u00eb sektorit strategjik t\u00eb medias e t\u00eb arg\u00ebtimit.<\/p>\n<p>Tirana ka b\u00ebr\u00eb prej koh\u00ebsh nj\u00eb zgjedhje euro-atlantike t\u00eb qart\u00eb, q\u00eb rrit potencialin e saj n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes dhe konsolidimit t\u00eb projektit evropian. Por n\u00eb konjuktur\u00ebn aktuale, ku ndryshimi i zgjedhjeve (madje edhe i atyre strategjike) duket t\u00eb jet\u00eb regjistri i ri n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrkomb\u00ebtare, as Shqip\u00ebria nuk mund t\u00eb merret si e mir\u00ebqen\u00eb. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb rrezik p\u00ebr t\u00eb cilin BE-ja dhe Shtetet an\u00ebtare m\u00eb skeptike ndaj Shqip\u00ebris\u00eb duhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm: vendosja e her\u00ebpashershme e kushteve, n\u00eb dukje p\u00ebr t\u00eb garantuar nj\u00eb hyrje m\u00eb t\u00eb but\u00eb por n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb p\u00ebr t\u00eb shtyr\u00eb deri n\u00eb pafund\u00ebsi hyrjen e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb BE, mund t\u00eb ket\u00eb pasoja.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb sfond kaq kompleks, spikat roli i Italis\u00eb. P\u00ebr arsye historike, gjeografike, shoq\u00ebrore, ekonomike e tregtare, dy Vendet tona kan\u00eb nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie unike n\u00eb llojin e saj dhe t\u00eb padiskutueshme. I kemi mbrojtur gjithmon\u00eb pritshm\u00ebrit\u00eb evropiane t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb e do t\u00eb vijojm\u00eb ta b\u00ebjm\u00eb k\u00ebt\u00eb edhe n\u00eb t\u00eb ardhmen. Bashk\u00ebrendimi dypal\u00ebsh me partner\u00ebt evropian\u00eb m\u00eb t\u00eb ndjesh\u00ebm ndaj k\u00ebrkesave shqiptare \u2013 Italia in primis \u2013 do t\u00eb jet\u00eb gjithashtu vendimtar par\u00eb n\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrimin e zhvillimit rr\u00ebnj\u00ebsor t\u00eb reformave q\u00eb i jan\u00eb k\u00ebrkuar Tiran\u00ebs nga Evropa. Ndihma italiane n\u00eb fush\u00ebn e drejt\u00ebsis\u00eb me teknik\u00ebt dhe ekspert\u00ebt tan\u00eb t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs, bashk\u00ebpunimi dypal\u00ebsh n\u00eb nivelet e Ministris\u00eb s\u00eb Brendshme e asaj t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb, lufta kund\u00ebr krimit t\u00eb organizuar me angazhimin e ekipeve hetimore t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta, sinergjit\u00eb e krijuara midis Prokuroris\u00eb son\u00eb Komb\u00ebtare Antimafia dhe SPAK-ut shqiptar, fushatat e kontrollit ajror t\u00eb Guardia di Finanza-s p\u00ebr asgj\u00ebsimin e plantacioneve t\u00eb kanabisit n\u00eb territorin shqiptar: jan\u00eb t\u00eb gjitha veprimtari q\u00eb konfirmojn\u00eb rolin e luajtur nga Italia p\u00ebr t\u00eb leht\u00ebsuar procesin e \u00e7eljes s\u00eb negociatave t\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimit. Paraqisin, nj\u00ebkoh\u00ebsisht, fushat kryesore n\u00eb t\u00eb cilat duhet t\u00eb vijohet t\u00eb punohet p\u00ebr an\u00ebtar\u00ebsimin e ardhsh\u00ebm n\u00eb Evrop\u00eb t\u00eb Vendit t\u00eb Shqiponjave.<\/p>\n<p>Duhet theksuar qart\u00eb. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb an\u00ebtar\u00ebsim q\u00eb i p\u00ebrgjigjet edhe nj\u00eb interesi ton\u00eb t\u00eb sakt\u00eb komb\u00ebtar. Sepse p\u00ebr ne nuk b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb Shtet \u00e7far\u00ebdo, por p\u00ebr \u201cVendin p\u00ebrball\u00eb\u201d (nga titulli i nj\u00eb dokumentari t\u00eb bukur mbi Shqip\u00ebrin\u00eb, t\u00eb Institutit Luce t\u00eb disa viteve m\u00eb par\u00eb).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Shtat\u00ebdhjet\u00eb vite m\u00eb par\u00eb, nd\u00ebrsa Evropa linte pas krah\u00ebve eksperienc\u00ebn e luft\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb bot\u00ebrore, Shqip\u00ebria e Enver Hoxh\u00ebs linte pas krah\u00ebve Evrop\u00ebn, duke i mbyllur kufijt\u00eb e saj p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se dyzet\u00eb vite. Vdekja e liderit komunist n\u00eb vitin 1985 sh\u00ebnonte fundin e nj\u00eb regjimi diktatorial dhe autarkik q\u00eb do t\u00eb shp\u00ebrb\u00ebhej n\u00eb [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-2239","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ambtirana.esteri.it\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2239","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ambtirana.esteri.it\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ambtirana.esteri.it\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ambtirana.esteri.it\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ambtirana.esteri.it\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2239"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ambtirana.esteri.it\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2239\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ambtirana.esteri.it\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2239"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ambtirana.esteri.it\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}